آنها با گسترش ، مساحتهاى دور را دربر مىگيرند و هر مكانى كه به آن سمت باشد در خود جاى مىدهند ! به ويژه عدسيهايى كه در سفينه‌هاى فضايى و ديگر دستگاههايى كه به مناطق دوردست در حركتند ، به كار رفته‌اند . آيا اين سخن ، دليلى روشن نيست كه نمىتوان آن را ناديده گرفت و آن اين كه اشياى كم حجم مىتوانند اشياى بزرگ و فراوان را در خود جاى دهند ؟ خوب است در اين جا از ابو العلاء معرّى ياد كنيم كه گفت : لقد عجبوا لآل البيت كما * أتاهم علمهم فى جلد جفر و مرآة المنجّم و هى صغرى * تريه كلّ عامرة و قفر « 1 » راويان و محدّثان - از جمله نويسندهء كتاب كافى - آورده‌اند كه شخصى از امام صادق ( ع ) درباره جفر پرسيد و حضرت فرمودند : « ظرفى است از پوست و چرم كه علم پيامبران و اوصيا و عالمان پيشين بنى اسراييل در آن قرار دارد . » و در جاى ديگر از ايشان روايت كرده‌اند كه فرمود : « پوست گاوى است كه سرشار از علم است . » ديگران از امامان ديگر چنين روايت كرده‌اند : « ظرفى است از پوست كه پيامبر ( ص ) علم گذشته و آينده را در آن به وديعت نهاد و آن را به اهل بيت داد و سفارش فرمود كه به امامان ديگر بسپارند . » براى محقّق آسان است كه بپذيرد جفر وجود دارد ولى براى او دشوار و حتى غير ممكن است از مكان و وضعيت آن چيزى بگويد ، مگر اين كه به حدس و گمان و غيب‌گويى پناه برد ! اين همان چيزى است كه ابو العلاء آورده و از سخن او درمىيابيم كه وى به جفر و وجود آن اعتقاد داشته است . حقيقت آن است كه وى در بيان و دفاع از آن تنها به قناعت كردن به آن روى آورده است . وى مىگويد : منكران جفر تعجب مىكنند نسبت به كسى كه بپذيرد ظرف كوچكى دربردارندهء علم اوّلين و آخرين و شامل شناخت امور گذشته و آينده باشد . و مىگويند چنين حديثى دلالت دارد بر اين كه جفر ساختهء ذهن راويان است و وجود خارجى ندارد ؛ آن گاه با بيان مثالى روشن به رفع ابهام مىپردازد و آن اين كه : آنچه ستاره‌شناسان و منجّمان در نگاه به ستارگان به آن تكيه مىكنند ، آيينهء كوچكى بيش نيست . از اين آيينه هر

--> ( 1 ) - مردم نسبت به اهل بيت از اين كه علمشان در پوست جفرى وجود دارد ، شگفت‌زده شدند . و حال آن كه آيينهء ستاره‌شناسان با آن كه كوچك است همهء آباديها و بيابان را در آن مىبينى .